Komórki dendrytyczne pełnią kluczową funkcję w układzie odpornościowym: rozpoznają obce lub złośliwe struktury i inicjują ukierunkowaną obronę immunologiczną przeciwko nim. W związku z tym mają ogromne znaczenie w zwalczaniu infekcji, ale także nowotworów.

Za odkrycie komórek dendrytycznych i ich funkcji Ralph Steinman otrzymał w 2011 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny.

Obecnie w laboratorium możliwe jest wyhodowanie komórek dendrytycznych z monocytów pacjentów chorych na raka. W laboratorium komórki te są „ładowane” informacjami o właściwościach guza i sygnałach zagrożenia, a następnie podawane pacjentowi w formie szczepionki. Celem szczepionki jest aktywacja układu odpornościowego i wywołanie specyficznej reakcji obronnej przeciwko komórkom nowotworowym.

W centrum uwagi nauki

Chociaż od odkrycia komórek dendrytycznych minęło nieco ponad cztery dekady, są one przedmiotem intensywnych badań na całym świecie. Rozpoczęto setki badań klinicznych dotyczących ich zastosowania w terapii nowotworów, a każdego roku publikowane są tysiące prac naukowych na ten temat.

Szczepienia komórkami dendrytycznymi: rzeczywistość kliniczna

Pierwsze zezwolenie na wprowadzenie do obrotu szczepionki z komórkami dendrytycznymi zostało wydane w maju 2010 r. w Stanach Zjednoczonych dla preparatu Sipuleucel-T (Provenge®) stosowanego w leczeniu raka prostaty. W 2017 r. również w Indiach dopuszczono do obrotu autologiczną szczepionkę DC (APCEDEN®) do leczenia czterech rodzajów nowotworów (raka prostaty, raka jajnika, raka jelita grubego i niedrobnokomórkowego raka płuca). Oczekuje się, że szczepionka zostanie dopuszczona do obrotu również w przypadku innych rodzajów nowotworów. IOZK uzyskało urzędowe zezwolenie na produkcję szczepionki IO-VAC i od lat stosuje ją klinicznie.